روند کُند و سنگین نوسازی ناوگان حمل‌ و نقل عمومی



نوسازی که یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های دولتمردان، مسئولان و مردم در سال‌های اخیر بوده، امروز به کندی پیش می‌رود و آن‌طور که به نظر می‌رسد، سرعت نوسازی به اندازه‌ای نیست که امید چندانی به رهایی سریع ناوگان کشور از خودروهای فرسوده وجود داشته باشد.

با آن‌که برخی تجاری‌سازان در کشور در یکی، دو سال گذشته اقدامات مناسبی در زمینه افزایش تولید و تامین نیاز بازار انجام داده‌اند، اما همچنان نیاز به خودروهای جدید و امکان جایگزینی آن‌ها با مدل‌های فرسوده موضوعی است که راه‌حل مشخصی برای آن پیدا نشده و قوانین سختگیرانه و تسهیلات مشخصی هم در این خصوص وجود ندارد تا مشوقی برای مالکان خودروهای فرسوده باشد.

نگاهی‌به تعداد تجاری‌های فرسوده

جانشین رئیس‌پلیس راهور فراجا به‌تازگی آماری مبنی‌بر فرسودگی ۱۷میلیون وسیله نقلیه در کشور اعلام کرده که به گفته وی شامل ۴۷ درصد از وسایل نقلیه کشور می‌شود. براساس آخرین آماری که از فرسودگی ناوگان کشور اعلام شده است، بیش‌از ۵۱۷هزار دستگاه وانت، حدود ۹۵۰۰ دستگاه اتوبوس شهری و ۶۵هزار و ۶۰۰ دستگاه مینی‌بوس شهری در ناوگان کشور به سن فرسودگی رسیده‌اند.
این در حالی است که باید به این رقم حدود ۴۵هزار دستگاه کشنده، ۱۹۰هزار دستگاه کامیون و ۱۵هزار و ۶۰۰ دستگاه کامیونت را اضافه کرد.

مانع اصلی نوسازی ناوگان تجاری

در شرایطی روند نوسازی خودروهای فرسوده در کشور با سرعت بسیار پایین انجام می‌شود که براساس تعاریف و سن فرسودگی خودروها، هر روز بر تعداد مدل‌های از رده خارج اضافه شده و لزوم نوسازی هرچه سریع‌تر این خودروها بیش‌از پیش احساس می‌شود.

در این مسیر باید دولت، تجاری‌سازان، تولیدکنندگان، واردکنندگان و حتی مالکان خودروهای فرسوده، دست‌دردست هم و در یک مسیر مشخص و واحد حرکت کنند تا بتوانند به نتیجه نهایی که نوسازی ناوگان فرسوده و ورود مدل‌های جدید به کشور است، برسند.

تا امروز فقدان قوانین و تسهیلاتی که مشوق مالکان خودروهای فرسوده برای ورود به طرح‌های نوسازی باشد، باعث شده است این رویه ازسوی متقاضیان نیز بایکوت شود. همان‌طور که تخصیص اعتبار قرعه‌کشی برای مالکان سواری‌های فرسوده توانست دارندگان این خودروها را به سمت نوسازی بکشاند، به‌طور قطع در نظر گرفتن برخی مشوق‌ها نیز می‌تواند طرح جایگزینی حمل‌ونقل عمومی را با استقبال بیشتری مواجه کند.

تلاش برای افزایش داخلی‌سازی و تامین نیاز بازار

با این‌حال برخی تولیدکنندگان به‌رغم تمام مشکلات موجود در این صنعت، در ماه‌های اخیر سعی بر آن داشته‌اند تا سهم بسزایی در تولید خودروهای تجاری و تامین نیاز بازار داشته باشند.

در همین راستا، شاهد آن بوده‌ایم که در این مدت، به‌رغم تحریم‌های گسترده علیه صنعت کشور اما برخی تولیدکنندگان، محصولات تجاری جدیدی را به بازار کشور معرفی کرده و موفق شده‌اند با همکاری قطعه‌سازان داخلی سهم بالایی در داخلی‌سازی این خودروها داشته باشند. ازسوی‌دیگر، برای افزایش عرضه این خودروها به بازار راه‌های جدیدی را در پیش گرفته‌اند تا بتوانند هم‌زمان با افزایش آمار تولید، سهمی هم در بازار این خودروها داشته باشند. با این‌حال موانعی بر سر راه این تولیدکنندگان وجود داشته که سرعت تولید و عرضه آن‌ها را کاهش داده است.

فراز و نشیب اسقاط و سنگ‌اندازی در مسیر تولید و عرضه

باید به این موضوع هم توجه داشت که شرط اسقاط برای تولید و واردات خودرو، می‌تواند راهگشای نوسازی باشد، اما در این مدت فرازونشیب‌های بسیاری هم گریبان اسقاط فرسوده‌های کشور را گرفته است. از سوی دیگر، خودروسازان به‌ویژه در بخش تجاری مدعی آن هستند که خودروهای بسیاری را تولید کرده و به‌دلیل نبود برگه اسقاط کافی مجبور شده‌اند تا این محصولات را در پارکینگ‌های خود نگهداری کنند.

این در حالی است که مسئولان مراکز اسقاط بر این باورند که برگه اسقاط به اندازه کافی و حداقل به اندازه تولید سال جاری خودروسازان در مراکز اسقاط موجود است. با این‌حال مشخص است که هزینه این دعوا را متقاضیان خودروهای تجاری و فعالان ناوگان حمل‌ونقل عمومی کشور می‌دهند. درصورتی‌که یک قانون مدون و سختگیرانه در این خصوص می‌توانست راه را برای شماره‌گذاری تجاری‌های ساخت داخل باز و تسریع نوسازی باز کند.

عرضه محصولات تجاری در بورس کالا

ازسوی‌دیگر برخی خودروسازان ازجمله بهمن‌دیزل به‌رغم تمام مشکلاتی که در بخش تولید و تامین قطعات مورد نیاز خودروسازان وجود دارد، در ماه‌های اخیر به دنبال افزایش مسیرهای عرضه خودروهای ساخت داخل به بازار کشور، راه‌های جدیدی را در نظر گرفته‌اند که ازجمله آن‌ها می‌توان به عرضه تجاری‌ها در بورس کالا اشاره کرد.

به‌تازگی نیز بهمن‌دیزل اعلام کرده است که ۷۱دستگاه کامیون‌کشنده امپاور را در ۲۹آبان‌ماه روی تابلو معاملات بورس کالا با زمان تحویل ۲۹دی‌ماه امسال عرضه خواهد کرد.

این کامیون پیش از این در ۲۰مهر در تالار خودرو بورس کالا عرضه و با رقابت خریداران همراه شده بود. درپی رقابت تنگاتنگ خریداران ۵۰ دستگاه از این محصول با رقابت ۴.۵درصدی فروخته شده بود. روشی که در صورت اعمال می‌تواند مسیر خودروسازان برای عرضه محصولات تجاری به بازار کشور را گسترش دهد.



منبع